รายงานความยั่งยืน

นโยบายการให้สินเชื่ออย่างมีความรับผิดชอบ (Responsible Lending Policy)

     ธนาคารได้นำกรอบและแนวคิดของการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) ในระดับสากล ร่วมกับความเป็นอัตลักษณ์ของธนาคาร ประกอบการพิจารณาร่วมกัน โดยบูรณาการการดำเนินงานตามหลักการ ESG เพื่อดำเนินธุรกิจและให้บริการอย่างมีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (Responsible Banking Services and Operations) โดยจัดให้มีกระบวนการพิจารณาอนุมัติการให้สินเชื่อ และมีแนวทางการบริหารจัดการความเสี่ยงอย่างมีประสิทธิภาพ ตั้งแต่การคัดกรองลูกค้า กระบวนการพิจารณาสินเชื่อที่ครอบคลุมประเด็นความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล และกระบวนการประเมิน ควบคุม ติดตามความเสี่ยง สนับสนุนการให้สินเชื่อกับธุรกิจหรืออุตสาหกรรมที่มีศักยภาพตามที่ธนาคารกำหนดและสอดคล้องกับเป้าหมายด้านสิ่งแวดล้อม สังคม ธรรมาภิบาล (Inclusion List) และเป็นไปตามแผนยุทธศาสตร์ประเทศภายใต้แนวคิดการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว (Bio–Circular–Green Economy : BCG Model) เช่น ผลิตภัณฑ์สินเชื่อที่คำนึงถึงหรือเพื่อการรักษาสิ่งแวดล้อม (Green Lending) สินเชื่อเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน สินเชื่อแก่ผู้ประกอบการที่มีธรรมาภิบาล และสินเชื่อที่ช่วยให้เกิดการสร้างงานและพัฒนาคุณภาพชีวิต และเศรษฐกิจของประเทศในภาพรวม สินเชื่อเพื่อผู้ประกอบการรายย่อย (SMEs) สินเชื่อเพื่อการวิจัยและนวัตกรรม และสินเชื่อเพื่อการจ้างงาน เป็นต้น และไม่สนับสนุนสินเชื่อให้กับธุรกิจประเภทต่าง ๆ หรือบุคคลที่อยู่ในกลุ่มไม่พึงประสงค์ ตามที่ธนาคารกำหนด (Exclusion List) ซึ่งในแต่ละกระบวนการจะต้องมีการระบุ ประเมิน ควบคุม ติดตาม และบริหารจัดการความเสี่ยงที่เหมาะสม เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นต่อธนาคารในอนาคต


การให้สินเชื่ออย่างมีความรับผิดชอบ (Responsible Lending: RL)

     การให้บริการทางการเงินที่คำนึงถึงภาระหนี้รวมที่เหมาะสมตามความจำเป็น และความสามารถในการผ่อนชาระหนี้ที่แท้จริงของลูกหนี้ ทั้งนี้ เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกหนี้ประสบปัญหามีภาระหนี้สินมากเกินไป หรือมีปัญหาขาดสภาพคล่องในการดำเนินธุรกิจ หรือมีภาระหนี้ครัวเรือนที่มากเกินไป และต้องแบกรับภาระในการชำระหนี้จนส่งผลกระทบกับการดำรงชีวิตประจาวัน ประกอบกับการอนุมัติสินเชื่อต้องมีการพิจารณาอย่างรอบคอบผ่านกระบวนการพิจารณาอย่างโปร่งใส และจะต้องไม่เลือกปฏิบัติกับผู้ขอสินเชื่อบุคคล โดยไม่แบ่งแยกเชื้อชาติ สีผิว ศาสนา เพศ สถานภาพสมรส และมีแนวทางการให้กับผู้ขอสินเชื่อธุรกิจที่ดำเนินการถูกต้องตามกฎหมาย หรือข้อกำหนดของธนาคาร มีความน่าเชื่อถือ และมีความสามารถในการชำระหนี้ อีกทั้งมีกระบวนการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อที่มีการคำนึงถึงผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมที่ครอบคลุมด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (Environment Social and Governance: ESG) ได้แก่

  • ด้านสิ่งแวดล้อม (Environment) การให้สินเชื่อที่คำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากการให้สินเชื่อดังกล่าว และอาจจะส่งผลกระทบต่อเนื่องมายังชื่อเสียงของธนาคาร เช่น ธุรกิจที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (GHG) และ/หรือ ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ การตัดไม้ทำลายป่า ที่ก่อให้เกิดความสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ หรือทำให้เกิดมลพิษ ทางน้ำ เสียง อากาศ หรือวัตถุอันตราย โดยไม่มีมาตรการบริหารจัดการที่เหมาะสมเพียงพอ พร้อมทั้งให้ความสำคัญและให้การสนับสนุนการปล่อยสินเชื่อให้กับธุรกิจ หรือโครงการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และส่งผลเชิงบวกต่อชุมชน เช่น สินเชื่อพลังงานสะอาด สินเชื่อประหยัดพลังงาน สินเชื่อเพื่อสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม เป็นต้น
  • ทางสังคม (Social) การให้สินเชื่อที่คำนึงถึงความเสี่ยงหรือผลกระทบในทางลบต่อสังคม ในเรื่องของการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือสิทธิแรงงาน สภาพแวดล้อมในการทำงานที่ไม่ได้มาตรฐานด้านอาชีว อนามัยและความปลอดภัย หรือกระทบวิถีชีวิตของชุมชน หรือก่อให้เกิดหนี้ครัวเรือนที่มากเกินไป พร้อมทั้งสนับสนุนการให้สินเชื่อที่ช่วยให้เกิดการพัฒนาสังคมทั้งทางด้านคุณภาพชีวิต สุขอนามัย การศึกษา และเศรษฐกิจฐานรากของประเทศ รวมถึงการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยก่อนพิจารณาโครงการควรให้มีการจัดทำประชาพิจารณ์ในท้องถิ่นนั้นๆ (ตามกฎเกณฑ์ของรัฐ) เพื่อให้โครงการที่จะเกิดขึ้นไม่ส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตและวิถีชีวิตดั้งเดิมของชุมชน นอกจากนี้ บริษัทที่ธนาคารให้การสนับสนุนทางการเงิน ต้องปฏิบัติตามมาตรฐานแรงงานตามกฎหมายแรงงาน และมีระบบการบริหารจัดการที่ชัดเจนในการติดตาม และแก้ไข เคารพสิทธิของผู้พิการ และต้องไม่ยอมรับการเลือกปฏิบัติในการจ้างงานและในที่ทำงาน ไม่ยอมรับการใช้แรงงานเด็ก และให้ความเคารพสิทธิเด็กเป็นพิเศษ ไม่ยอบรับการใช้แรงงานบังคับทุกรูปแบบ มีการบังคับใช้เพดานชั่วโมงทำงาน มีการรับรองสิทธิในการรวมกลุ่มต่อรอง มีนโยบายสุขภาพและความปลอดภัยที่รอบด้านครบถ้วน มีพยายามที่จะยกระดับสุขภาพและความปลอดภัยของลูกจ้างอย่างเป็นระบบ และสนับสนุนให้เป็นวัฒนธรรมองค์กร รวมถึง ธนาคารจะพิจารณาให้การสนับสนุนทางการเงินเฉพาะบริษัทที่ป้องกันไม่ให้สุขภาพของลูกจ้าง ลูกค้า และชุมชนใกล้เคียงถูกลิดรอนโดยผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการผลิตของบริษัท (ตามหลักความรอบคอบ - precautionary principle) และจะพิจารณาให้การสนับสนุนทางการเงินเฉพาะบริษัทที่เคารพในสิทธิแรงงานว่าด้วยสุขอนามัยและความปลอดภัยในที่ทำงาน ตามอนุสัญญา ILO และ MNE Declaration
  • ธรรมาภิบาล (Governance) การให้สินเชื่อกับธุรกิจที่ดำเนินการภายใต้หลัก ธรรมาภิบาลที่ดี ต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของบริษัท เช่น ผู้ถือหุ้น ผู้ลงทุน พนักงาน ลูกค้า คู่ค้า เจ้าหนี้ หน่วยงานราชการ ชุมชน และสังคม เป็นต้น รวมทั้งไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการทุจริตหรือคอร์รัปชันที่ทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียงของกิจการหรือผู้บริหาร ตลอดจนมีการบริหารความเสี่ยง การตรวจสอบภายใน การติดตาม และความโปร่งใสในการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ


แนวทางในการพิจารณาให้สินเชื่อกับอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงด้าน ESG อย่างมีนัยสำคัญ

     ธนาคารมีกระบวนการพิจารณาให้สินเชื่อ ต้องผ่านกระบวนการคัดกรองลูกค้า หรือโครงการ โดยมีการประเมินความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นและส่งผลกระทบในแต่ละด้านของ ESG ก่อนนำเข้าสู่ขั้นตอนการพิจารณาอนุมัติสินเชื่อ รวมทั้งเมื่อได้รับวงเงินสินเชื่อแล้ว จะต้องมีการติดตามการใช้วงเงินให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์และเงื่อนไข และมีการทบทวนวงเงินสินเชื่อตามระยะเวลาที่กำหนด เพื่อให้มั่นใจว่าลูกค้าได้ดำเนินการเป็นไปอย่างถูกต้องครบถ้วน ตลอดระยะเวลาของการกู้ยืม



     การประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล โดยมีแนวทางหรือหลักเกณฑ์ในการพิจารณาเบื้องต้น ดังนี้

  • ด้านสิ่งแวดล้อม (Environment) เป็นสินเชื่อที่ให้แก่อุตสาหกรรม หรือธุรกิจ หรือโครงการ ที่มีความเสี่ยงที่จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรือไม่ เช่น มีการปล่อยมลพิษ ก่อให้เกิดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ แหล่งน้ำ ป่าไม้ เป็นต้น หรือผ่านการจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) หรือการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ (EHIA) หรือได้รับอนุญาตตามที่กฎหมายกำหนด และมีความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมว่า ธุรกิจหรือโครงการที่ขอสินเชื่อในครั้งนี้ มีการปฏิบัติ หรืออ้างอิงตามมาตรฐานสากลของการรักษาความปลอดภัยและการให้สินเชื่อที่คำนึงถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม (ถ้ามี) หรือไม่ ทั้งนี้ เพื่อลดความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการให้สินเชื่อ และส่งผลกระทบต่อเนื่องมายังชื่อเสียงของธนาคาร
  • ด้านสังคม (Social) เป็นสินเชื่อที่ให้แก่อุตสาหกรรม หรือธุรกิจ หรือโครงการ ที่มีความเสี่ยงที่จะส่งผลกระทบต่อชื่อเสียงของธนาคารหรือไม่ เช่น การสนับสนุนสินเชื่อแก่ธุรกิจที่ใช้แรงงานผิดกฎหมาย หรือแรงงานเด็ก หรือวิถีชีวิตของชุมชน เป็นต้น
  • ด้านธรรมาภิบาล (Governance) เป็นสินเชื่อที่ให้แก่อุตสาหกรรม หรือธุรกิจ หรือโครงการ ที่ดำเนินการภายใต้หลักธรรมาภิบาลที่ดี และไม่เคยมีประวัติว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการทุจริตหรือคอร์รัปชัน

สินเชื่อที่ธนาคารไม่ประสงค์ให้กู้หรือให้การสนับสนุน (Exclusion List) ตามแนวทางที่ธนาคารกำหนด ดังนี้
  1. ธุรกิจผิดกฎหมาย หรือขัดต่อศีลธรรม หรือขัดต่อบรรษัทภิบาลหรือการกำกับดูแลกิจการที่ดี (Corporate Governance: CG)
  2. ธุรกิจหรือโครงการต่าง ๆ ที่มีผลกระทบในการทำลายสภาพแวดล้อมหรือเป็นการบุกรุกทำลายระบบนิเวศน์หรือพื้นที่อนุรักษ์ทางวัฒนธรรมหรือโบราณสถานที่สำคัญ ได้แก่
    2.1 พื้นที่ในเขตป่าชายเลน หรือพื้นที่อนุรักษ์ทางธรรมชาติ พื้นที่อุทยาน เขตรักษาพันธุ์สัตว์ ตามประกาศหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง
    2.2 พื้นที่แหล่งมรดกโลกขององค์การยูเนสโก (UNESCO World Heritage Sites) ตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย และ/หรือ ที่มีลักษณะเดียวกันในที่อื่น ๆ
    2.3 พื้นที่อนุรักษ์ตามอนุสัญญาแรมซาร์ว่าด้วยพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระหว่างประเทศ (Ramsar Convention on Wetlands) ตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย และ/หรือ ที่มีลักษณะเดียวกันในที่อื่น ๆ รวมถึง โครงการเกษตรกรรมที่แปลงมาจากพื้นที่ชุ่มน้ำ ป่าพรุ หรือพื้นที่อื่นๆ ที่กักเก็บคาร์บอนในระดับสูง (high-carbon stock)
    2.4 พื้นที่คุ้มครองของ International Union for Conservation of Nature: IUCN (IUCN Protected Area Category) ตามที่ได้ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย และ/หรือ ที่มีลักษณะเดียวกันในที่อื่น ๆ
  3. การค้าสัตว์ป่าและผลิตภัณฑ์จากสัตว์ป่าคุ้มครองภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora: CITES)
  4. ธุรกิจที่เป็นการกักตุนสินค้าเพื่อการเก็งกาไรหรือมีพฤติกรรมส่อไปในทางการกักตุน สินค้าเพื่อเก็งกำไร (Corner Market) ที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือที่ขัดต่อประกาศข้อกำหนดของหน่วยงานราชการ หรือหน่วยงานกำกับที่เกี่ยวข้อง
  5. ธุรกิจที่เกี่ยวกับการผลิตหรือค้าอาวุธสงคราม เช่น ทุ่นระเบิดสังหารบุคคล (anti-personal land mines) รวมถึงส่วนประกอบสำคัญของทุ่นระเบิดสังหารบุคคล การผลิต การพัฒนา การบำรุงรักษา การทดสอบ การกักตุน และการค้าระเบิดลูกปราย (cluster munitions) รวมถึงส่วนประกอบสำคัญของระเบิดลูกปราย การผลิต การพัฒนา การบำรุงรักษา การทดสอบ การกักตุน และการค้าระบบอาวุธอัตโนมัติรุนแรง (lethal autonomous weapons systems: LAWS) รวมถึงส่วนประกอบที่ออกแบบมาสำหรับ LAWS ทั้งนี้ สำหรับสินค้าที่สำคัญสำหรับเป้าหมายทางการทหาร แต่ยังสามารถใช้เป็นผลิตภัณฑ์พลเรือน (สินค้า 'dual-use') ธนาคารจัดประเภทสินค้าชนิดนี้เป็นสินค้าทางทหาร เมื่อมีเป้าหมายที่ไม่ใช่เป้าหมายทางพลเรือน และธนาคารไม่ยอมรับการส่งอาวุธและระบบส่งอาวุธ ระบบลำเลียงทางการทหาร และสินค้าทางทหารอื่นๆ ไปยังคู่ขัดแย้งที่มีส่วนร่วมในความรุนแรง ยกเว้นว่าเป็นฝ่ายที่กำลังทำตามมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UN Security Council) และไม่ยอมรับการส่งอาวุธและระบบส่งอาวุธ ระบบลำเลียงทางการทหาร และสินค้าทางทหารอื่นๆ ไปยังประเทศที่ใช้เงินงบประมาณมากเกินสัดส่วนที่สมควรไปกับการซื้ออาวุธ รวมถึง บริษัทที่เกี่ยวข้องกับการส่งอาวุธและระบบส่งอาวุธ ไปยังประเทศที่ถูกห้ามส่งสินค้าเข้าโดยองค์การสหประชาชาติ หรือองค์กรระหว่างประเทศอื่นๆ ประเทศที่อ่อนไหวต่อการทุจริตคอร์รัปชั่น ประเทศที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างรุนแรง และประเทศที่รัฐล้มเหลวหรือเปราะบางรวมถึงหากธนาคารพบว่ามีความเสี่ยงสูงที่อาวุธเหล่านั้นจะถูกใช้ในการละเมิดสิทธิมนุษยชนและกฎหมายมนุษยธรรมอย่างรุนแรง (ยกเว้น หน่วยงานราชการไทย หรือเพื่อส่งให้หน่วยงานราชการไทย)
  6. ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือโครงการที่มีความเสี่ยงทางสังคม เช่น การใช้แรงงานเด็ก แรงงานต่างด้าวที่ผิดกฎหมาย แรงงานที่ถูกบังคับ เป็นต้น
  7. ธุรกิจหรือโครงการที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมอย่างมีนัยสำคัญ ได้แก่
    7.1 การผลิตสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและวัชพืช การผลิตวัสดุกัมมันตรังสี การผลิตสารที่ทำลายชั้นบรรยากาศ ที่ขัดต่อกฎหมายหรืออนุสัญญา/ข้อตกลงในระดับสากล (เช่น การห้ามมิให้มีการผลิต การนำเข้า การส่งออก หรือมีไว้ครอบครองวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ตามพรบ.วัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 และการห้ามพัฒนา ผลิต สะสมอาวุธเคมี ตามพรบ.วัตถุอันตรายฉบับที่ 2 พ.ศ. 2544 หรือ สารเคมีอันตรายต้องห้ามหรือจำกัดการใช้อย่างเข้มงวด ตามอนุสัญญารอตเตอร์ดัม หรือ สารเคมีที่เป็นสารมลพิษตกค้างยาวนาน ตามอนุสัญญาสตอกโฮล์ม เป็นต้น)
    7.2 ธุรกิจปรับปรุงคุณภาพของเสีย (การรวบรวม การบำบัด และการกำจัดของเสีย) ที่เป็นอันตราย หรือกากสารกัมมันตรังสี
    7.3 ธุรกิจเหมืองแร่ถ่านหิน หรือธุรกิจการค้าถ่านหิน ยกเว้นธุรกิจที่มีการควบคุม Carbon Emission
    7.4 ธุรกิจพลังงานนิวเคลียร์
  8. ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการล็อบบี้ ทั้งทางตรงและทางอ้อม (พยายามส่งอิทธิพลต่อการตัดสินใจของหน่วยงานกำกับดูแล) ที่พุ่งเป้าไปยังการทำให้นโยบายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอ่อนแอลง
ธนาคารไม่สนับสนุนการให้สินเชื่อแก่บุคคล ดังนี้
  1. บุคคลที่สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ชี้มูลความผิด
  2. ผู้มีอิทธิพลมืด
  3. บุคคลที่ศาลสั่งให้เป็นบุคคลเสมือนไร้ความสามารถ หรือไร้ความสามารถ
  4. บุคคลที่สังคมพึงรังเกียจ เช่น เป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง เป็นโรคติดต่อร้ายแรง และนักการพนัน เป็นต้น